De wet bevat informatieplichten die gelden voor zakelijke partijen die overeenkomsten sluiten met consumenten. De informatieplichten verplichten de zakelijke partij om bepaalde informatie te verschaffen voorafgaand aan het sluiten van de overeenkomst ter bescherming van de consument. De wet spreekt in dit verband over de zogenaamde ‘precontractuele informatieplichten van de handelaar tegenover de consument’.
De wet bevat meerdere soorten informatieplichten, die afhankelijk van de aard en inhoud van de overeenkomst van toepassing kunnen zijn. Als u zaken met consumenten doet, zijn de informatieplichten uit afdeling 6.5.2b van het Burgerlijk Wetboek (“BW”) het belangrijkst. Deze afdeling bevat de volgende informatieplichten:
Artikel 6:230l en 6:230m BW bepalen welke informatie moet worden verstrekt. De artikelen 6:230t en 6:230v BW bepalen de wijze waarop die informatie moet worden verstrekt.
Onderstaand overzicht vermeldt de informatieplichten uit artikel 6:230l BW, dus de informatieplichten die gelden voor alle overeenkomsten met uitzondering van overeenkomsten op afstand of buiten de verkoopruimte.
| Soort informatie | 6:230l sub | |
| Voornaamste kenmerken van de zaken of diensten | a | |
| Identiteit van de handelaar | b | |
| Geografisch adres van vestiging en telefoonnummer | b | |
| Totale prijs van de zaken of diensten incl. belastingen en bijkomende kosten, dan wel de manier waarop de prijs moet worden berekend | c | |
| Wijze van betaling, (termijn voor) levering, uitvoering en klachten | d | |
| Herinnering wettelijke waarborg beantwoording aan overeenkomst | e | |
| Bijstand of garanties na uitvoering van de diensten | e | |
| Duur overeenkomst en opzegging | f | |
| Functionaliteiten en beveiligingsvoorzieningen bij digitale elementen, inhoud of diensten | g | |
| Comptabiliteit en interoperabiliteit van zaken met digitale elementen, inhoud of diensten | h |
Onderstaand overzicht vermeldt de informatieplichten uit artikel 6:230m BW, dus de informatieplichten die gelden voor overeenkomsten op afstand of buiten de verkoopruimte.
| Soort informatie | 6:230m sub | |
| Voornaamste kenmerken van de zaken of diensten | a | |
| Identiteit van de handelaar | b | |
| Geografisch adres van vestiging, telefoonnummer en e-mailadres | c | |
| Geografisch adres van een eventuele afwijkende bedrijfsvestiging | d | |
| Totale prijs van de zaken of diensten incl. belastingen en bijkomende kosten, dan wel de manier waarop de prijs moet worden berekend | e | |
| Kosten voor het gebruik van communicatiemiddelen op afstand voor het sluiten van de overeenkomst | f | |
| Wijze van betaling, (termijn voor) levering, uitvoering en klachten | g | |
| Recht van ontbinding | h | |
| Kosten van terugzenden zaken bij ontbinding | i | |
| Vergoeding redelijke kosten bij ontbinding | j | |
| Geen recht of afstand van ontbinding | k | |
| Herinnering wettelijke waarborg beantwoording aan overeenkomst | l | |
| Bijstand of garanties na uitvoering van de diensten | m | |
| Gedragscodes | n | |
| Duur overeenkomst en opzegging | o | |
| Minimumduur verplichtingen voor de consument | p | |
| Waarborgsommen of andere financiële garanties door de consument | q | |
| Functionaliteiten en beveiligingsvoorzieningen bij digitale elementen, inhoud of diensten | r | |
| Comptabiliteit en interoperabiliteit van zaken met digitale elementen, inhoud of diensten | s | |
| Toegang tot buitengerechtelijke klachten- en geschilbeslechtings-procedures | t | |
| Gepersonaliseerde prijsvorming op basis van geautomatiseerde besluitvorming | u |
Zoals hiervoor vermeld gelden voor overeenkomsten op afstand de informatieplichten uit zowel artikel 6:230m als artikel 6:230v BW.
Artikel 6:230v BW bepaalt de wijze waarop de betreffende informatie moet worden verstrekt:
| Wijze van informatieverstrekking | 6:230v lid |
| Duidelijk, begrijpelijk en leesbaar | 1 |
| Onmiddellijk vóór plaatsen bestelling | 2 |
| Bestelknop vermeldt betalingsverplichting | 3 |
| Betaalmiddelen en eventuele beperkingen | 4 |
| Bij onmogelijkheid tonen alle informatie | 5 |
| Telefonische verkoop | 6 |
| Bevestiging | 7 |
| Uitvoering van diensten tijdens ontbindingstermijn | 8 |
Zie hieronder voor een nadere toelichting van de bovenvermelde aanvullende informatieplichten bij koop op afstand:
Verder kunnen er aanvullende informatieplichten gelden voor bepaalde specifieke overeenkomsten, zoals voor financiële producten en financiële diensten op grond van artikel 6:230w e.v. BW
Tot slot gelden er nog algemene informatieplichten op basis van diverse andere wettelijke regels, zoals artikel 3:15d t/m 3:15f BW (die gelden voor diensten van de informatiemaatschappij), artikel 6:227a BW en artikel 6:227b BW (die gelden voor overeenkomsten die langs elektronische weg tot stand komen) en artikel 6:230a e.v. BW (die gelden voor dienstverrichters), maar deze minder relevant omdat hieraan door de rechter niet ambtshalve wordt getoetst (waarover hierna meer).
In gerechtelijke procedures tussen een handelaar en consument toetst de rechter of de handelaar heeft voldaan aan de toepasselijke informatieplichten jegens de consument. De rechter doet dit ambtshalve, dus ook zonder daartoe strekkend verweer van de consument en ook als de consument niet in de gerechtelijke procedure verschijnt (dus bij verstek).
Om deze actieve toetsing door de rechter mogelijk te maken, is de handelaar verplicht om voldoende concrete informatie en bewijsstukken te verstrekken waaruit blijkt dat de handelaar heeft voldaan aan de toepasselijke informatieplichten uit artikel 6:230l en 6:230m BW. Dit kan bijvoorbeeld door middel van een offerte, algemene voorwaarden, schermafbeeldingen, belscripts of andere stukken.
Als bepaalde informatie wordt verstrekt door middel van algemene voorwaarden geldt hierbij dat moet worden vermeld waar de betreffende informatie is opgenomen in de algemene voorwaarden (bijvoorbeeld door een verwijzing naar een concreet artikel). In dat geval moet ook een papieren versie van de algemene voorwaarden – zoals deze luidden op het moment van het sluiten van de overeenkomst – in het geding worden gebracht.
Verder is de handelaar verplicht om voldoende concrete informatie en bewijsstukken te verstrekken waaruit blijkt dat de handelaar de betreffende informatie op een correcte wijze heeft verstrekt, dus zoals bepaald in artikelen 6:230t en 6:230v BW. Correcte naleving hiervan kan worden onderbouwd met een (afschrift van een) duurzame gegevensdrager, zoals een brief, e-mailbevestiging, factuur, werkbon, etc.
De bewijslast van de correcte en tijdige verstrekking van de informatie rust op de handelaar. Verder is de handelaar verplicht om zich op voorhand uit te laten over de eventuele sanctie voor het geval de rechter oordeelt dat er sprake is van voldoende ernstige schending van één of meer (essentiële) informatieplichten (waarover hierna meer). Voor meer informatie zie de Richtlijn Sanctiemodel informatieplichten zoals gepubliceerd op rechtspraak.nl
Zoals uit de bovenvermelde richtlijn blijkt, zijn de sancties afhankelijk van het aantal voldoende ernstige schendingen van essentiële informatieplichten. De sancties bestaan uit een vermindering van de hoofdsom met een bepaald percentage variërend van 20% tot 60%, maar in de rechtspraak komt het bij zeer ernstige schendingen incidenteel ook voor dat de volledige hoofdsom (dus voor 100%) wordt afgewezen. Omdat een rechter bij vernietiging van de overeenkomst hoor en wederhoor moet toepassen, kan een rechter als de consument niet in de gerechtelijke procedure is verschenen (dus bij verstek) enkel de overeenkomst gedeeltelijk vernietigen, bestaande in een gedeeltelijke vermindering van de gevorderde hoofdsom.
Hoewel de informatieplichten en bijbehorende sancties streng lijken, is het onze ervaring dat het in de praktijk in de meeste zaken losloopt als in de dagvaarding goed wordt onderbouwd dat de belangrijkste informatie is verstrekt en de consument niet is geschaad in een concreet belang en/of geen nadeel ondervindt. Uiteraard kan een rechter in een concrete zaak altijd anders oordelen.
U doet er daarom verstandig aan om de informatieplichten niet te onderschatten en bijtijds juridisch advies in te winnen. In het slechtste geval kan uw vordering namelijk volledig worden afgewezen, in welk geval u voor niets hebt gewerkt.
In een zakelijk geschil met een leverancier heeft het team van e-Legal incasso advocaten mij zeer professioneel ondersteund met juridisch advies. In deze zaak wist ik zelf heel goed wat ik wilde. De adviseur is hierin meegegaan maar wist ook op tijd tegengas te geven. Uiteindelijk heb ik daar mij voordeel mee kunnen doen. Alles opgeteld heb ik een prima ervaring met e-Legal incasso advocaten.
Als juridisch adviesbureau hechten wij eraan dat onze cliënten altijd professioneel en correct worden behandeld. Ook als zij onze facturen onverhoopt niet conform afspraken betalen. Hoewel dit gelukkig niet vaak gebeurt, kunnen wij er bij e-Legal incasso advocaten op vertrouwen dat onze debiteuren correct worden behandeld. Daarbij wordt er aan duidelijkheid overigens niets te wensen overgelaten. Dat bewijzen de resultaten in onze incassozaken van de afgelopen 5 jaar wel. Ik kan jullie van harte aanbevelen!
e-Legal doet al jaren onze incassozaken. Ik vind dat ze goed communiceren en goed advies geven.
Hebt u juridisch advies over informatieplichten nodig? Of hebt u rechtsbijstand nodig in uw rechtszaak tegen een consument? Bijvoorbeeld omdat de consument uw factuur niet wil betalen omdat er informatieplichten zouden zijn geschonden?
Bel ons gerust voor vrijblijvend advies.
Of laat ons u vrijblijvend terugbellen door hieronder uw contactgegevens in te vullen.
Dan bellen wij u zodra het u uitkomt. Dit is praktisch als u contact wilt opnemen buiten onze openingstijden.
Er is veel rechtspraak beschikbaar over informatieplichten. Dit komt omdat er relatief veel gerechtelijke procedures tussen handelaren en consumenten worden gevoerd en de rechter daarbij ambtshalve moet toetsen of de handelaar aan zijn precontractuele informatieplichten heeft voldaan. Hieronder is een selectie van rechtspraak vermeld.
De eiser in een gerechtelijke procedure moet stellen in welke hoedanigheid gedaagde de overeenkomst heeft gesloten. Als gedaagde de overeenkomst heeft gesloten in hoedanigheid van consument moet de eiser stellen op welke wijze is voldaan aan de informatieplichten. Verder moet eiser zich uitlaten over de bedingen die aan de vordering ten grondslag zijn of kunnen worden gelegd en moet eiser een standpunt innemen over de (on)eerlijkheid van die bedingen (ECLI:NL:RBAMS:2025:10869):
'2.2.Eisende partij heeft niet gesteld in welke hoedanigheid gedaagde partij de overeenkomst heeft gesloten. Dat zal zij alsnog moeten doen. Uit de producties leidt de kantonrechter af dat gedaagde partij bij het (online) aanvragen van de offerte weliswaar heeft ingevuld dat het een zakelijke opdracht betrof, onder vermelding van bedrijfsnaam [bedrijf] , maar niet uitgesloten kan worden dat gedaagde partij toch moet worden aangemerkt als consument.
2.3.In dat verband is van belang met welk doel de overeenkomst is aangegaan, wat met name moet worden afgeleid uit de aard van de goederen of diensten waarop de betrokken overeenkomst betrekking heeft (HvJEU 3 september 2015, C-110/14, ECLI:EU:C:2015:538 (Costea)).
2.4.Indien eisende partij zich op het standpunt stelt dat gedaagde partij de overeenkomst heeft gesloten in de uitoefening van zijn beroep of bedrijf, dient zij dat voldoende concreet te stellen én te onderbouwen, met inachtneming van het bepaalde in overweging 2.3. Daarvoor kan van belang zijn wat de bedrijfsactiviteiten van gedaagde partij zijn of waren, waar deze destijds werden uitgevoerd, waar de bestelde goederen zijn afgeleverd en geïnstalleerd en waar gedaagde partij destijds woonde.
2.5.Indien eisende partij zich op het standpunt stelt dat gedaagde partij de overeenkomst heeft gesloten in de hoedanigheid van consument, dan dient zij gemotiveerd te stellen op welke wijze zij heeft voldaan aan de informatieplichten van (in dit geval) artikel 6:230m lid 1 en 6:230v van het Burgerlijk Wetboek (BW), de bedingen te noemen die aan de vordering ten grondslag zijn óf kunnen worden gelegd en een standpunt in te nemen over de (on)eerlijkheid van die bedingen in de zin van Richtlijn 93/13 EG betreffende oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten.'
Verder moet een eiser concreet toelichten op welke wijze aan de informatieplichten is voldaan. Enkel verwijzen naar de bijgesloten producties (bewijsstukken) is niet voldoende (ECLI:NL:RBNHO:2026:510):
'2.3. De eisende partij heeft niet gesteld en onderbouwd dat zij heeft voldaan aan de op haar rustende precontractuele informatieplichten. De eisende partij heeft namelijk nagelaten een toelichting te geven over de wijze waarop zij heeft voldaan aan de op haar rustende precontractuele informatieplichten van artikel 6:230l BW.
2.4. Weliswaar heeft de eisende partij producties bij de dagvaarding overgelegd, maar zonder toe te lichten welke delen daarvan relevant zijn voor welk standpunt. Producties kunnen stellingen enkel ondersteunen en niet vervangen. Het is niet aan de kantonrechter om eigenhandig op zoek te gaan naar informatie. Het is dus aan de eisende partij om concreet aan te geven welke informatie in welke productie te vinden is (bijvoorbeeld door de relevante onderdelen in de producties te onderstrepen of te arceren). De kantonrechter wijst de eisende partij erop dat het ontbreken van een dergelijke onderbouwing in eventuele vervolgzaken kan leiden tot afwijzing van de vordering.'
Doorgaans is een voorafgaande offerte of opdrachtbevestiging noodzakelijk om te kunnen aantonen dat is voldaan aan de informatieplichten. Een WhatsApp-berichtje is doorgaans niet voldoende (ECLI:NL:RBNHO:2026:335):
'4.5.[eiser] heeft niet gesteld en onderbouwd dat hij heeft voldaan aan de op hem rustende precontractuele informatieplichten. De kantonrechter kan daarom niet vaststellen dat aan [gedaagde] op duidelijke en begrijpelijke wijze de in artikel 6:230m lid 1 BW bedoelde essentiële informatie is verstrekt. De whatsapp van 23 januari 2023 is niet voldoende duidelijk.
4.6.[eiser] heeft ook niet gesteld op welke wijze hij heeft voldaan aan de contractuele informatieplicht van artikel 6:230v lid 7 onder a BW. Hij heeft na het akkoord van [gedaagde] geen opdrachtbevestiging gestuurd, maar alleen de emoticon ‘duimpje omhoog’. [eiser] heeft een factuur van 25 januari 2023 overgelegd. Dit stuk voldoet niet. De factuur gaat namelijk uit van een andere - lagere - prijs. En daarin ontbreekt informatie over de voornaamste kenmerken van de zaken of de diensten, de termijn van levering of dienstverlening, het ontbindingsrecht en de opzeggingsvoorwaarden.
4.7.De kantonrechter oordeelt daarom dat [eiser] niet aan de (pre)contractuele informatieplichten heeft voldaan en zal daarvoor een sanctie van 40% toepassen.'
Bij online aankopen - bijvoorbeeld bij een bestelling bij Bol.com - kan met schermafdrukken (print-screens) worden aangetoond dat is voldaan aan de informatieplichten, maar die schermafdrukken moeten dan wel dateren uit het jaar waarin de overeenkomst tussen partijen is gesloten (ECLI:NL:RBAMS:2026:1444):
'2.2.Eisende partij stelt te hebben voldaan de informatieplichten van artikel 6:230m lid 1 en 6:230v van het Burgerlijk Wetboek (BW). Zij overlegt ter onderbouwing van die stelling schermafdrukken van een voorbeeldbestelling uit 2022, waarbij een aankoop bij een externe verkoper wordt uiteengezet. Eisende partij stelt dat het bestelproces van een aankoop bij een externe verkoper gelijk is aan het bestelproces van een aankoop bij eisende partij zelf. In beginsel volstaan uitsluitend schermafdrukken van het jaar waarin de bestelling door de gedaagde partij is gedaan. Eisende partij stelt dat de wijze van informatieverstrekking in het voorbeeld-bestelproces van toepassing is op alle bestellingen, waaronder de onderhavige bestelling door gedaagde partij. Om die reden is tot op heden steeds genoegen genomen met de overgelegde schermafdrukken. Inmiddels wordt eisende partij echter geacht bekend te zijn met het beleid over schermafdrukken, dat sinds 2019 geldt en ongewijzigd is gebleven. Daarom dienen stellingen over de informatieplichten bij dagvaardingen betekend vanaf 1 april 2026 te worden onderbouwd met schermafdrukken van het jaar waarin de bestellingen door de consument zijn gedaan, bij gebreke waarvan de vordering zal worden afgewezen vanwege het niet volledig voldoen aan de stelplicht (artikel 21 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering).'
Schermafdrukken die dienen als bewijs dat is voldaan aan de informatieplichten, moeten dan wel alle relevante informatie vermelden, in het bijzonder over de prijs en betaling (ECLI:NL:RBROT:2026:903):
'2.4. Omdat bol.com een handelaar is en [gedaagde] een consument en de overeenkomsten op afstand zijn gesloten, moet de kantonrechter ambtshalve toetsen of bol.com heeft voldaan aan haar informatieverplichtingen. De kantonrechter oordeelt dat bol.com aan één verplichting niet heeft voldaan. Dit gaat om de verplichting van artikel 6:230m lid 1 onder g BW. Het moet de consument voorafgaand aan het voltooien van de bestelling duidelijk zijn hoe en wanneer moet worden betaald. Dat blijkt niet uit de voorbeeldbestelling die bol.com heeft overgelegd.
2.5. Omdat sprake is van schending van één informatieverplichting, zal de kantonrechter de overeenkomst(en) met toepassing van de sanctierichtlijn gedeeltelijk vernietigen. Dit houdt in dat de betalingsverplichting van [gedaagde] wordt verminderd met 20%. Dit betekent dat van de factuurbedragen € 237,30 toewijsbaar is (80%).'
Informatie over de totale prijs, dan wel de manier waarop de prijs wordt berekend, is één van de belangrijkste informatieplichten.
Prijsinformatie moet voldoende transparant zijn. Wordt daaraan niet voldaan, dan wordt al snel een sanctie toegepast (ECLI:NL:RBNHO:2026:998):
'4.6. [eiser] heeft in de dagvaarding niet gesteld hoe de overeenkomst tot stand is gekomen, maar uit de stukken en het verhandelde op de zitting maakt de kantonrechter op dat de overeenkomst is gesloten tijdens een bespreking op het kantoor van [eiser] . De kantonrechter houdt het er daarom voor dat de vordering is gebaseerd op een overeenkomst tussen een handelaar en een consument, anders dan een overeenkomst op afstand of buiten de verkoopruimte gesloten. Verder is de kantonrechter van oordeel dat [eiser] bij het sluiten van de overeenkomst niet volledig aan de wettelijke (pre)contractuele informatieverplichtingen heeft voldaan. Uit dat artikel 6:230l lid 1 onder c BW vloeit namelijk voort dat ten aanzien van de totale prijs van diensten ook het transparantievereiste geldt. Omdat de kantonrechter van oordeel is dat het in de overeenkomst opgenomen kostenbeding niet transparant is, levert dat ook een schending van dit artikel op. Hiervoor zal een sanctie worden toegepast.
Welke sanctie hoort hierbij?
4.7. Gelet op de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ EU) en het hiervoor genoemde arrest van de Hoge Raad moet de kantonrechter aan de schending van de informatieplichten gevolgen verbinden door passende maatregelen te nemen die de consument effectieve rechtsbescherming bieden. Die maatregelen moeten doeltreffend, afschrikwekkend en evenredig zijn. Met het oog op voornoemde Europeesrechtelijke beginselen en jurisprudentie van het HvJ EU en de Hoge Raad, zal de kantonrechter de overeenkomst gedeeltelijk te vernietigen, te weten voor 20% van de door [gedaagde] verschuldigde hoofdsom. Daarbij wordt (mede) toepassing gegeven aan de artikelen 3:40 lid 2 en 3:41 BW, en aan de artikelen 6:193b, 6:193d, 6:193f en 6:193j BW, omdat de schending van de informatieplichten ook een oneerlijke handelspraktijk is.'
Informatie over de totale prijs, dan de manier waarop de prijs wordt berekend, moet door de handelaar worden verstrekt voordat de consument door de overeenkomst is gebonden en niet daarna pas (ECLI:NL:RBNHO:2026:1001):
'4.18. De kantonrechter is van oordeel dat Zaan Advocaten voorafgaand aan het sluiten van de overeenkomst niet heeft voldaan aan de informatieplicht als bedoeld in artikel 6:230l onder c BW. Op grond van deze bepaling had Zaan Advocaten de plicht om voordat [gedaagde 1] en [gedaagde 2] door de overeenkomst waren gebonden duidelijk de totale prijs van de diensten te verstrekken of, als de prijs redelijkerwijs niet vooraf kan worden berekend, de manier waarop de prijs moet worden berekend. Zoals gezegd heeft Zaan Advocaten dit pas op 8 maart 2024 gedaan, terwijl de overeenkomst op 29 februari 2024 is gesloten. Daarom is niet duidelijk geworden dat [gedaagde 1] en [gedaagde 2] ook wisten wat, en zo ja hoeveel, zij voor de intake moesten betalen. Voor schending van deze essentiële informatieplicht zal een sanctie worden toegepast.'
Bij schending van informatieplichten kan ook sprake zijn van (overlap met) zogenaamde oneerlijke handelspraktijken. Afhankelijk van de feiten en omstandigheden - en de ernst van de schendingen - kan de rechter dan een strengere sanctie toepassen.
Zo werd in een rechtszaak over betaling van schoolgeld een sanctie van 20% op de hoofdsom toegepast omdat over de hoogte van het schoolgeld geen duidelijke en begrijpelijke informatie was verstrekt (ECLI:NL:RBNHO:2025:15876):
'5.11. In deze zaak heeft Winford de essentiële precontractuele informatieplicht zoals opgenomen in artikel 6:230l aanhef en onder c BW geschonden. Met het oog op voornoemde Europeesrechtelijke beginselen en jurisprudentie van het HvJ EU en de Hoge Raad, zal de kantonrechter de overeenkomst gedeeltelijk vernietigen, te weten voor 20% van de door verschuldigde hoofdsom. Daarbij wordt (mede) toepassing gegeven aan de artikelen 3:40 lid 2 en 3:41 BW, en aan de artikelen 6:193b, 6:193d, 6:193f en 6:193j BW, omdat de schending van de informatieplichten ook een oneerlijke handelspraktijk is. Dit betekent dat een bedrag van € 13.101,48 toewijsbaar is (80% van € 16.376,85).'
Wilt u meer weten over informatieplichten? Dan beantwoorden wij uw vragen graag. Hieronder geven wij antwoord op veelgestelde vragen:
De termen consumenten en particulieren zijn synoniemen. De wet spreekt over consumenten, maar in de praktijk wordt vaak gesproken over particulieren, of een particuliere klant of particuliere debiteur. De informatieplichten gelden voor alle consumenten, dus voor alle partijen in particuliere hoedanigheid.