Debiteur onder beschermingsbewind: wat betekent dit voor uw vordering?
Als schuldeiser kunt u onverwachts met een debiteur onder beschermingsbewind worden geconfronteerd. Bijvoorbeeld omdat u een overeenkomst hebt gesloten met een natuurlijk persoon zonder vooraf het Centraal curatele- en bewindregister te controleren. Of omdat u als ondernemer zaken hebt gedaan met een contractspartij die gedurende de contractduur van een (duur)overeenkomst onder beschermingsbewind is geplaatst.
Op deze pagina leest u wat beschermingsbewind is, wat u als schuldeiser kunt doen (zie ook onze checklist), welke risico artikel 1:440 van het Burgerlijk Wetboek oplevert voor verhaal van uw vordering en wanneer procederen tegen de bewindvoerder van uw debiteur noodzakelijk is.
Wat is beschermingsbewind?
Beschermingsbewind is een wettelijke maatregel waarbij een bewindvoerder wordt benoemd om de vermogensrechtelijke belangen van een persoon te behartigen die daar zelf niet toe in staat is. Dit kan zijn vanwege een lichamelijke of geestelijke toestand, verkwisting, of problematische schulden.
De wettelijke regeling van beschermingsbewind is te vinden in titel 19 van boek 1 van het Burgerlijk Wetboek: Onderbewindstelling ter bescherming van meerderjarigen
De wettelijke bevoegdheid van de rechter om beschermingsbewind uit te spreken is artikel 1:431 van het Burgerlijk Wetboek:
'De kantonrechter kan een bewind instellen over één of meer van de goederen die een meerderjarige als rechthebbende toebehoren of zullen toebehoren
-
a. voor een bepaalde of onbepaalde tijdsduur indien de meerderjarige tijdelijk of duurzaam niet in staat is ten volle zijn vermogensrechtelijke belangen behoorlijk waar te nemen als gevolg van zijn lichamelijke of geestelijke toestand, dan wel
-
b. voor een bepaalde tijdsduur indien de meerderjarige tijdelijk niet in staat is ten volle zijn vermogensrechtelijke belangen behoorlijk waar te nemen als gevolg van verkwisting of het hebben van problematische schulden.'
Een beschermingsbewind kan toezien op bepaalde goederen, maar wordt meestal uitgesproken over alle goederen van een debiteur. Kleine uitgaven, zoals voor boodschappen en kleding, zijn vaak uitgezonderd van beschermingsbewind en vallen onder het zogenaamde leefgeld van de debiteur.
Checklist bij debiteur onder beschermingsbewind
Wilt u weten wat u kunt doen bij een debiteur onder beschermingsbewind? Zie hiervoor onderstaande checklist.
Controleren of een debiteur onder beschermingsbewind staat
U kunt zelf eenvoudig controleren of een debiteur onder beschermingsbewind staat door het Centraal curatele- en bewindregister te raadplegen op de website van de Rechtspraak.
De volgende personen zijn geregistreerd in het Curatele- en bewindregister:
- Onder curatele gestelde personen
- Personen van wie de geldzaken onder bewind staan vanwege verkwisting of problematische schulden
- Personen van wie de geldzaken onder bewind zijn geplaatst vanwege lichamelijke of geestelijke omstandigheden, waarvan de rechter heeft besloten dat publicatie noodzakelijk is
De volgende personen zijn niet geregistreerd in het Curatele- en bewindregister:
- Personen van wie de geldzaken al vóór 1 januari 2014 onder bewind staan, staan meestal niet in het register
- Personen van wie de geldzaken onder bewind zijn geplaatst vanwege lichamelijke of geestelijke omstandigheden, waarvan de rechter heeft besloten dat publicatie niet noodzakelijk is
Let op: heeft u een overeenkomst gesloten met iemand die al onder beschermingsbewind stond? Dan kan uw vordering mogelijk niet worden verhaald op de onder bewind staande goederen als u het bewind kende of had behoren te kennen. Laat daarom direct beoordelen of u de juiste partij tot betaling aanspreekt.
Geen verhaal mogelijk voor vorderingen uit overeenkomsten met een debiteur onder beschermingsbewind
Het doel van het Centraal curatele- en bewindregister is dat partijen die overwegen om een overeenkomst met een debiteur te sluiten, eerst kunnen controleren of de betreffende debiteur onder bewind of curatele is gesteld. Een overeenkomst die wordt gesloten met een debiteur onder beschermingsbewind in plaats van met zijn of haar bewindvoerder kan namelijk ongeldig zijn. Dit kan ertoe leiden dat er geen verhaal mogelijk is voor de vordering die uit een dergelijke overeenkomst voortvloeit. U doet er bij het doen van zaken met natuurlijke personen dus verstandig aan om vooraf altijd het Centraal curatele- en bewindregister te raadplegen. Dit kan ongewenste overeenkomsten en onverhaalbare vorderingen voorkomen.
Artikel 1:440 van het Burgerlijk Wetboek bepaalt namelijk het volgende:
'Schulden die voortspruiten uit een handeling, tijdens het bewind met of jegens de rechthebbende, anders dan in overeenstemming met artikel 438, tweede lid, verricht door een schuldeiser die het bewind kende of had behoren te kennen, kunnen niet op de onder het bewind staande goederen worden verhaald. Het einde van het bewind brengt hierin geen wijziging.'
Dit betekent dat een vordering uit een overeenkomst die is gesloten met een debiteur onder beschermingsbewind niet kan worden verhaald. Strikt genomen vermeldt dit wetsartikel dat er geen verhaal mogelijk is op 'de onder bewind staande goederen', maar aangezien het beschermingsbewind in de praktijk meestal voor alle goederen geldt, komt dit praktisch gezien op hetzelfde neer.
Taak bewindvoerder bij beschermingsbewind
Bij een beschermingsbewind wordt een bewindvoerder benoemd die – bij uitsluiting van de debiteur zelf – bevoegd is om het vermogen van de debiteur te beheren.
De bewindvoerder heeft de wettelijke taak om de financiële zaken van de debiteur te beheren, waaronder het beheren van inkomsten en uitgaven, het uitkeren van leefgeld, en het maken van aanspraak op basisvoorzieningen. Bij schuldenbewind is de belangrijkste taak het stabiliseren van de financiële situatie en het beschermen tegen (nieuwe) schuldeisers. De bewindvoerder moet daarnaast werken aan de financiële zelfredzaamheid van de betrokkene en, indien mogelijk, doorgeleiden naar schuldhulpverlening.
De bewindvoerder vertegenwoordigt de debiteur voor zover het kwesties betreft die de onder bewind staande goederen raken, dus kort gezegd bij alle geldzaken. Dit geldt zowel buiten rechte als in rechte, waardoor in gerechtelijke procedures niet langer de debiteur zelf, maar de bewindvoerder als formele procespartij optreedt. Dit betekent dat niet de debiteur, maar de bewindvoerder moet worden gedagvaard in een gerechtelijke procedure waarin betaling wordt gevorderd. Hetzelfde geldt als er in rechte andere vorderingen worden ingesteld die de onder bewind gestelde goederen kunnen raken.
Vordering indienen bij bewindvoerder
Aangezien de bewindvoerder de geldzaken van de debiteur regelt, dienen onbetaalde vorderingen eerst te worden ingediend bij de bewindvoerder.
Door het indienen van uw vordering bij de bewindvoerder, wordt de bewindvoerder geïnformeerd over uw vordering en kan de bewindvoerder hiermee in het vervolg rekening houden, bijvoorbeeld door uw vordering te betalen, een betalingsregeling voor uw vordering aan te bieden, schuldhulp voor de debiteur in te schakelen, etc.
6 belangrijke aandachtspunten bij het het indienen van uw vordering bij de bewindvoerder
Wilt u weten waarop u moet letten bij het indienen van uw vordering bij de bewindvoerder?
Hieronder leest u de belangrijkste aandachtspunten voor het indienen van uw vordering bij de bewindvoerder bij beschermingsbewind.
1. Grondslag en hoogte vordering
Een vordering dient te worden ingediend onder vermelding van de grondslag en de hoogte van de vordering. Of er een nadere onderbouwing noodzakelijk is, hangt af van de grondslag van de vordering (bijvoorbeeld een overeenkomst, facturen of schadevergoeding).
2. Incassokosten, rente en proceskosten
Behalve de hoofdsom van de vordering kunnen de incassokosten over de vordering worden ingediend. Hetzelfde geldt voor de verschuldigde rente over de vordering. Een eventuele proceskostenveroordeling waarvoor een executoriale titel zoals een vonnis beschikbaar is, kan ook worden ingediend.
3. Soort vordering
Bij het indienen van de vordering dient te worden vermeld of uw vordering concurrent, preferent of achtergesteld is.
4. Bewijsstukken
Bij het indienen van de vordering dienen bewijsstukken te worden meegestuurd waaruit de grondslag en hoogte van de vordering duidelijk blijken, zoals een overeenkomst, facturen, correspondentie of een vonnis.
5. Zekerheidsrechten
Bij het indienen van de vordering dient melding te worden gemaakt van eventuele zekerheidsrechten, zoals pandrecht, hypotheekrecht, retentierecht, recht van reclame of eigendomsvoorbehoud. Over de werking van zekerheidsrechten kan ons kantoor u desgewenst adviseren.
6. Verrekening
Bij het indienen van de vordering dient verder melding te worden gemaakt van een eventuele verrekeningsmogelijkheid, bijvoorbeeld bij vorderingen en schulden over en weer. Over de werking van verrekening kan ons kantoor desgewenst ook adviseren.
Belang correcte indiening
Gezien het voorgaande is het van belang dat uw vordering correct wordt ingediend. Een bewindvoerder kan een vordering namelijk betwisten als een vordering onvoldoende is onderbouwd of onjuist is gespecificeerd. Dit kan ertoe leiden dat uw rechtspositie verzwakt en u mogelijk (een deel van) uw vordering niet vergoed krijgt. Een bewindvoerder die een vordering betwist, zal daar tegen waarschijnlijk verweer voeren, bijvoorbeeld in een gerechtelijke procedure.
Advies nodig bij een debiteur onder beschermingsbewind ?
Hebt u juridisch advies over het indienen van uw vordering bij de bewindvoerder nodig? Of hebt u rechtsbijstand nodig in een discussie of geschil met een bewindvoerder of debiteur die onder beschermingsbewind is gesteld?
Bel ons dan gerust voor vrijblijvend advies.
- In 1 minuut doorverbonden met een ervaren jurist of advocaat
- Samen sparren over uw zaak
- Vrijblijvend juridisch advies over de beste aanpak
- Op werkdagen van 09:00 - 17:30 uur (lokaal tarief)
- Gratis voor ondernemers/ZZP-ers en particuliere schuldeisers
Of laat ons u vrijblijvend terugbellen door hieronder uw contactgegevens in te vullen.
Dan bellen wij u zodra het u uitkomt. Dit is praktisch als u contact wilt opnemen buiten onze openingstijden.
Bewindvoerder betaalt niet? Procederen tegen bewindvoerder
Als de bewindvoerder van de debiteur niet betaalt nadat u uw vordering hebt ingediend bij de bewindvoerder, kan het noodzakelijk zijn om uw vordering in rechte in te stellen.
Zoals hiervoor vermeld dient in dat geval de bewindvoerder in rechte te worden betrokken, bijvoorbeeld als gedaagde partij in een dagvaardingsprocedure. Een dergelijke gerechtelijke procedure kan toezien op incasso van vorderingen, zoals facturen of schadevergoeding.
Advocaat voor procederen tegen debiteur met bewindvoerder
Hebt u hulp nodig van een advocaat om te procederen tegen een debiteur met een bewindvoerder? Bijvoorbeeld omdat uw klant onder beschermingsbewind is geplaatst?
Onze advocaten hebben ruime ervaring in gerechtelijke procedures tegen bewindvoerders en kunnen u zowel adviseren als voor u procederen.
Rechtspraak over beschermingsbewind en procederen tegen bewindvoerders
Hieronder is recente rechtspraak verzameld over beschermingsbewind en procederen tegen bewindvoerders.
Rechtspraak over het dagvaarden van de verkeerde procespartij
Uitspraak Rechtbank Overijssel (ECLI:NL:RBOVE:2023:1949):
'5.3.De kantonrechter is van oordeel dat [verzoeker] niet-ontvankelijk is in haar verzoek. De reden daarvoor is gelegen in het feit dat de goederen van [verweerder] onder bewind staan en dat de bewindvoerder niet als formele procespartij in het geding is opgeroepen. Dat laatste had moeten gebeuren zoals hiervoor is uitgelegd.'
Rechtspraak over bewinden die niet gepubliceerd, dan wel anderszins niet kenbaar zijn
Uitspraak Rechtbank Zeeland-West-Brabant (ECLI:NL:RBZWB:2026:447):
'5.2 [betrokkene] haar goederen staan onder bewind. Tijdens dat bewind kan [betrokkene] slechts met medewerking van haar bewindvoerder of met machtiging van de kantonrechter over haar goederen beschikken (artikel 1:438 lid 2 BW). Schulden die tijdens het bewind ontstaan uit een handeling met of jegens [betrokkene] zonder medewerking van de bewindvoerder of machtiging van de kantonrechter, kunnen niet op de onder bewind staande goederen van [betrokkene] worden verhaald als de schuldeiser het bewind kende of behoorde te kennen (artikel 1:440 BW). In de wet is verder bepaald dat indien een rechtshandeling ongeldig is, omdat zij ondanks het bewind werd verricht door of gericht tot de rechthebbende, deze ongeldigheid aan de wederpartij slechts kan worden tegengeworpen als deze het bewind kende of had behoren te kennen (artikel 1:439 lid 1 BW).'
Veelgestelde vragen over beschermingsbewind
Wilt u meer weten over beschermingsbewind? Dan beantwoorden wij uw vragen graag. Hieronder geven wij antwoord op veelgestelde vragen:
Wat is het verschil tussen een beschermingsbewind en faillissement of schuldsanering (WSNP)?
Een beschermingsbewind is niet hetzelfde als (of vergelijkbaar met) een faillissement, surseance van betaling of wettelijke schuldsanering (WSNP). Een beschermingsbewind leidt er bijvoorbeeld niet toe dat uw vordering niet langer kan worden verhaald. Dit geldt zowel buiten rechte als in rechte, dus het is nog steeds mogelijk om incassomaatregelen of rechtsmaatregelen te treffen, zij het dat deze vanaf het bewind moeten worden gericht tot de bewindvoerder. Wel is het zo dat de verhaalspositie van debiteuren die onder beschermingsbewind zijn gesteld, vaak niet rooskleurig is. U dient dus rekening te houden met het risico dat uw vordering mogelijk met grote vertraging wordt betaald of zelfs niet (volledig) wordt betaald.
Ik heb een bewindvoerder nodig. Kunnen jullie daarmee ook helpen?
Nee, als incasso advocaten treden wij op voor schuldeisers en niet voor particuliere schuldenaren. Voor hulp bij het aanvragen van beschermingsbewind verwijzen wij u graag naar de informatieve pagina over bewind van de Rechtspraak en het Juridisch Loket
Voor algemene informatie over beschermingsbewind verwijzen wij u verder graag naar: https://www.rechtspraak.nl/onderwerpen/bewind/betrokkene-bij-bewind
Ik wil een klacht indienen tegen een bewindvoerder. Hoe moet ik dat doen?
Als u als schuldeiser te maken hebt met een bewindvoerder die niet reageert of meewerkt, kan ons kantoor u mogelijk van dienst zijn. Neem hiervoor vrijblijvend contact met ons op om uw situatie te bespreken.
Als u als debiteur (schuldenaar) een klacht wilt indienen tegen uw (eigen) bewindvoerder, kunnen wij u daarbij niet behulpzaam zijn. Voor algemene informatie over het indienen van klachten tegen bewindvoerders verwijzen wij u graag naar de website van schuldinfo en het Juridisch Loket
De informatie op deze pagina is samengesteld door mr. Lucien Ridderbroek (advocaat) en is geactualiseerd per 1 mei 2026.